PHÁP ĐỐI MẶT KHỦNG HOẢNG MỚI: HÀNG TRĂM TRƯỜNG HỌC TÊ LIỆT, BẠO ĐỘNG HỌC SINH LAN RỘNG TOÀN QUỐC Nước Pháp những ngày…

Nước Pháp những ngày đầu tháng 10 năm 2026 đang rơi vào tình trạng báo động an ninh nghiêm trọng khi làn sóng bãi khóa và bạo loạn học đường bùng phát dữ dội. Hàng trăm trường trung học bị phong tỏa, đụng độ bạo lực với cảnh sát nổ ra trên khắp các đường phố lớn và hơn 5.000 người, phần lớn là thanh thiếu niên, đã bị tạm giữ trong chiến dịch trấn áp của lực lượng an ninh.

Khởi nguồn từ sự phẫn nộ trước chính sách cắt giảm ngân sách giáo dục

Nguyên nhân trực tiếp châm ngòi cho làn sóng bất ổn bắt nguồn từ dự thảo ngân sách thắt lưng buộc bụng mới nhất của chính phủ Pháp. Nhằm giải quyết thâm hụt tài khóa công, ngành giáo dục công lập bị cắt giảm sâu các nguồn lực đầu tư, dẫn đến tình trạng thiếu hụt giáo viên trầm trọng, lớp học quá tải và cơ sở vật chất học đường xuống cấp tại nhiều vùng.

Bên cạnh đó, các chính sách phân luồng học sinh gây tranh cãi tiếp tục vấp phải sự phản kháng gay gắt từ các tổ chức liên đoàn học sinh, sinh viên. Phong trào ban đầu chỉ là những cuộc tuần hành ôn hòa yêu cầu tăng ngân sách giáo dục, nhưng đã nhanh chóng leo thang thành các chiến dịch phong tỏa trường học trên diện rộng.

Quy mô lan rộng và mức độ bạo lực đường phố gia tăng

Tính đến những ngày đầu tháng 10 năm 2026, Bộ Giáo dục Pháp xác nhận có tới gần 500 trường trung học (lycées) trên toàn quốc phải đóng cửa một phần hoặc tê liệt hoàn toàn.

Tại thủ đô Paris cùng các đô thị lớn như Lyon, Marseille, Nantes và Rennes, học sinh và thanh thiếu niên quá khích đã sử dụng rào chắn, thùng rác, bình cứu hỏa và lốp xe để chặn lối ra vào các trường học. Tình hình nhanh chóng biến thành bạo loạn khi các cuộc đụng độ với lực lượng cảnh sát chống bạo động nổ ra. Cảnh sát phải liên tục sử dụng hơi cay, vòi rồng và lựu đạn gây choáng để giải tỏa các điểm nóng, trong khi người biểu tình đáp trả bằng bom xăng, gạch đá và pháo sáng.

Hơn 5.000 trường hợp bị bắt giữ và cáo buộc can thiệp chính trị

Theo báo cáo của Bộ Nội vụ Pháp, lực lượng thực thi pháp luật đã tạm giữ hơn 5.000 đối tượng trên toàn quốc, trong đó phần lớn là học sinh ở độ tuổi vị thành niên. Cảnh sát trưởng Paris đưa ra cảnh báo khẩn cấp rằng phong trào học sinh đang vượt khỏi tầm kiểm soát và có dấu hiệu bị các nhóm cực đoan đường phố lợi dụng để đập phá, cướp bóc.

Tại các cuộc họp nội các khủng hoảng, giới chức chính phủ Pháp đã công khai cáo buộc phe cánh tả cấp tiến đứng sau việc kích động và cung cấp phương tiện cho các liên đoàn học sinh tổ chức phong trào biểu tình nhằm gây sức ép tối đa lên chính phủ. Ngược lại, các nghị sĩ cánh tả và công đoàn giáo dục tuyên bố chính sách kinh tế khắc khổ và sự thờ ơ của chính quyền đối với tương lai của thế hệ trẻ mới là nguồn cơn đẩy giới học sinh xuống đường.

Thách thức nan giải đối với chính quyền trung ương

Giới quan sát nhận định, cuộc nổi dậy học đường hiện nay không còn là vấn đề riêng của ngành giáo dục, mà đã trở thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng xã hội mới tại Pháp.

Việc phong trào học sinh bước vào giai đoạn tiếp theo với lời kêu gọi tổng bãi khóa và sự hậu thuẫn từ các nghiệp đoàn lao động lớn đang đặt chính phủ Pháp vào tình thế nan giải. Nếu chính quyền không nhanh chóng mở các cuộc đàm phán thỏa đáng về ngân sách và an sinh cho thế hệ trẻ, nguy cơ tê liệt các đô thị lớn và bất ổn kéo dài trong suốt mùa thu năm 2026 là hoàn toàn có thể xảy ra.